
Je baarmoeder wordt groter en groter
Tijdens je zwangerschap verandert er ontzettend veel in je lichaam. Een van de meest bijzondere veranderingen is de groei van je baarmoeder. Dit orgaan, dat vóór je zwangerschap ongeveer zo groot is als een peer, groeit in negen maanden tijd uit tot een flinke, gespierde ruimte waarin je baby kan groeien en zich ontwikkelen.
Maar hoe groeit je baarmoeder eigenlijk? Hoeveel groter wordt ze? En waar bevindt je baarmoeder zich tijdens de verschillende maanden van je zwangerschap?
Je zult versteld staan van wat je lichaam allemaal doet om ruimte te maken voor je baby!
Hoe groot is je baarmoeder voor de zwangerschap?
Voordat je zwanger wordt, is je baarmoeder ongeveer 7 tot 8 centimeter lang. Je kunt haar vergelijken met een kleine peer. Het gewicht ligt gemiddeld rond de 50 tot 70 gram.
Tijdens de zwangerschap verandert dit compleet. Je baarmoeder wordt niet alleen groter, maar ook zwaarder en veel beter doorbloed. De spierwand wordt dikker en sterker, zodat je baarmoeder de groeiende baby, de placenta en het vruchtwater kan dragen.
Aan het einde van de zwangerschap weegt je baarmoeder ongeveer 1 kilo. Dat is een enorme verandering ten opzichte van het begin!
De groei van je baarmoeder: van maand tot maand
Je baarmoeder groeit gedurende de hele zwangerschap. De bovenkant van je baarmoeder, ook wel de fundus genoemd, verplaatst zich steeds verder omhoog in je buik.
Hieronder zie je wat er ongeveer iedere maand gebeurt.
Maand 1: je baarmoeder is nog klein
In de eerste maand van je zwangerschap is je baarmoeder nog vrijwel even groot als vóór de zwangerschap. Ze bevindt zich diep in je bekken, beschermd achter je schaambeen.
Toch is er al van alles aan de gang. Onder invloed van zwangerschapshormonen verandert het baarmoederslijmvlies en wordt je baarmoeder voorbereid op de groei van het embryo.
Aan de buitenkant is nog niets van je zwangerschap te zien.
Maand 2: je baarmoeder begint te groeien
In de tweede maand begint je baarmoeder langzaam groter te worden. De spiercellen passen zich aan en de doorbloeding neemt toe.
Je baarmoeder bevindt zich nog grotendeels in je bekken. Daardoor is de groei aan de buitenkant meestal nog niet zichtbaar.
Je kunt wel merken dat je onderbuik wat voller aanvoelt. Ook kun je lichte krampjes of een trekkend gevoel ervaren.
Maand 3: je baarmoeder groeit richting het schaambeen
In de derde maand is je baarmoeder al duidelijk groter geworden. Rond de twaalfde zwangerschapsweek komt de bovenkant van je baarmoeder ongeveer ter hoogte van je schaambeen uit.
Vanaf dit moment begint je baarmoeder langzaam uit je bekken omhoog te groeien.
Je buik kan wat boller worden, hoewel dit ook veroorzaakt kan worden door een opgeblazen gevoel en veranderingen in je darmen.
Maand 4: je baarmoeder komt steeds hoger te liggen
In de vierde maand groeit je baarmoeder verder omhoog, richting de ruimte tussen je schaambeen en je navel.
Je baarmoeder neemt steeds meer ruimte in je buik in. Daardoor worden omliggende organen langzaam opzijgeduwd.
Je buik wordt meestal steeds duidelijker zichtbaar. Ook kun je bandenpijn ervaren doordat de banden die je baarmoeder ondersteunen worden uitgerekt.
Maand 5: je baarmoeder bereikt je navel
Dit is een bijzonder moment in je zwangerschap. Rond de twintigste zwangerschapsweek bevindt de bovenkant van je baarmoeder zich ongeveer ter hoogte van je navel.
Je baarmoeder is inmiddels flink gegroeid en je zwangere buik is meestal duidelijk zichtbaar.
Je baby heeft steeds meer ruimte nodig en je baarmoeder groeit mee. Ook kun je merken dat je navel platter wordt of langzaam naar buiten komt.
Maand 6: je baarmoeder groeit boven je navel uit
In de zesde maand groeit je baarmoeder verder omhoog en komt de bovenkant boven je navel te liggen.
Je buik wordt steeds groter en je baby krijgt meer bewegingsruimte. Je kunt de bewegingen van je baby inmiddels vaak goed voelen.
Doordat je baarmoeder steeds meer ruimte inneemt, worden je darmen en maag wat omhoog en opzij gedrukt. Hierdoor kun je bijvoorbeeld last krijgen van een vol gevoel, obstipatie of brandend maagzuur.
Maand 7: je baarmoeder groeit richting je ribben
In de zevende maand groeit je baarmoeder verder omhoog in de richting van je ribbenkast.
Je baby wordt groter en heeft steeds minder ruimte om vrij te bewegen. De bewegingen kunnen daardoor anders aanvoelen: minder kleine bewegingen en soms meer duidelijke duw- en draaibewegingen.
Je kunt merken dat je sneller buiten adem bent. Dat komt doordat je baarmoeder steeds meer druk uitoefent op je middenrif.
Ook kunnen rugklachten, bekkenklachten en harde buiken vaker voorkomen.
Maand 8: je baarmoeder neemt bijna alle ruimte in
In de achtste maand heeft je baarmoeder bijna haar maximale omvang bereikt.
De bovenkant bevindt zich hoog in je buik, richting de onderkant van je ribbenkast.
Je organen hebben steeds minder ruimte. Vooral je maag en longen kunnen hiervan merken. Je kunt sneller vol zitten na het eten en soms wat moeilijker ademhalen.
Je lichaam bereidt zich ondertussen steeds verder voor op de bevalling. Je baarmoeder kan regelmatig samentrekken. Dit noemen we harde buiken of Braxton-Hicks-contracties.
Maand 9: je baarmoeder bereikt haar grootste omvang
In de negende maand is je baarmoeder op haar grootst. Rond 36 weken bereikt de bovenkant meestal ongeveer het gebied onder je borstbeen, bij je ribbenboog.
Tegen het einde van de zwangerschap kan je baby indalen in je bekken. Hierdoor komt je buik soms iets lager te liggen.
Misschien merk je dat je weer wat gemakkelijker kunt ademhalen, maar dat je vaker moet plassen doordat je baby meer druk op je blaas uitoefent.
Je baarmoeder heeft nu een indrukwekkende groei doorgemaakt. Van een klein orgaan diep in je bekken is ze uitgegroeid tot een grote, gespierde ruimte waarin je baby negen maanden heeft kunnen groeien.
Hoe kan je baarmoeder zo enorm groeien?
Je baarmoeder bestaat voor een groot deel uit glad spierweefsel. Deze spierlaag wordt het myometrium genoemd.
Tijdens de zwangerschap veranderen de spiercellen onder invloed van hormonen. Ze worden groter en kunnen zich ook vermeerderen. Daarnaast neemt de doorbloeding sterk toe.
Het is dus niet zo dat je baarmoeder simpelweg wordt uitgerekt als een ballon. Het spierweefsel past zich actief aan de groeiende baby aan.
Ook het bindweefsel en de bloedvaten veranderen. Hierdoor kan je baarmoeder steeds meer gewicht dragen en voldoende voedingsstoffen en zuurstof via de placenta aan je baby beschikbaar stellen.
Wat gebeurt er met je andere organen?
Je baarmoeder groeit niet alleen, maar neemt ook steeds meer ruimte in je buik in. De andere organen moeten zich aanpassen aan de veranderende situatie.
Je blaas
Je blaas ligt vlak voor je baarmoeder. Vooral in het begin en aan het einde van je zwangerschap kan de druk op je blaas ervoor zorgen dat je vaker moet plassen.
Je darmen
Je darmen worden gedeeltelijk opzij en omhoog verplaatst. Bovendien zorgen zwangerschapshormonen ervoor dat je darmen wat langzamer werken. Hierdoor kun je last krijgen van obstipatie en een opgeblazen gevoel.
Je maag
Je maag krijgt steeds minder ruimte doordat je baarmoeder omhoog groeit. Hierdoor kun je sneller een vol gevoel hebben en last krijgen van brandend maagzuur.
Je longen
Je middenrif wordt omhooggeduwd. Hierdoor verandert de manier waarop je ademhaalt en kun je sneller buiten adem zijn.
Je rug en bekken
Door het extra gewicht aan de voorkant verandert je zwaartepunt. Je lichaam past je houding hierop aan. Dit kan extra belasting geven op je rug en bekken.
Bandenpijn: je baarmoeder wordt ondersteund
Je baarmoeder wordt op haar plaats gehouden door verschillende banden en steunweefsels.
Een bekend voorbeeld zijn de ronde banden van de baarmoeder. Deze lopen vanaf de zijkanten van je baarmoeder richting je lies.
Naarmate je baarmoeder groeit, worden deze banden uitgerekt. Dat kan een stekende of trekkende pijn veroorzaken aan één of beide kanten van je onderbuik.
Je kunt dit bijvoorbeeld voelen wanneer je plotseling opstaat, niest, hoest of je omdraait in bed.
Dit noemen we bandenpijn. Het is een veelvoorkomende klacht tijdens de zwangerschap.
Hoe controleert de verloskundige de groei van je baarmoeder?
Tijdens je zwangerschapscontroles houdt de verloskundige de groei van je baarmoeder en je baby in de gaten.
Vanaf ongeveer twintig weken kan de verloskundige de fundushoogte meten. Dit is de afstand tussen je schaambeen en de bovenkant van je baarmoeder.
De meting geeft een indruk van de groei van je baarmoeder en helpt om te beoordelen of je baby volgens verwachting groeit.
De uitkomst wordt altijd in samenhang met andere gegevens bekeken. Als er aanleiding toe is, kan een groeiecho worden gemaakt om de groei van je baby uitgebreider te controleren.
Na de bevalling: je baarmoeder wordt weer kleiner
Na de geboorte van je baby begint je baarmoeder vrijwel direct aan een bijzonder herstelproces. Dit noemen we involutie.
Tijdens de bevalling trekt je baarmoeder krachtig samen. Na de geboorte blijft ze dit doen om de bloedvaten op de plek waar de placenta heeft gezeten dicht te drukken. Dit helpt overmatig bloedverlies te voorkomen.
In de dagen en weken na de bevalling wordt je baarmoeder steeds kleiner. Ze zakt geleidelijk terug richting je bekken.
Gemiddeld duurt het ongeveer zes weken voordat je baarmoeder grotendeels weer haar oorspronkelijke omvang heeft bereikt.
Naweeën: je baarmoeder trekt samen
De samentrekkingen van je baarmoeder na de bevalling kun je voelen als menstruatieachtige krampen. Dit noemen we naweeën.
Vooral bij een tweede of volgende zwangerschap kunnen deze naweeën behoorlijk intens zijn.
Ook borstvoeding kan naweeën versterken. Tijdens het drinken maakt je lichaam oxytocine aan. Dit hormoon stimuleert de samentrekkingen van je baarmoeder en helpt haar sneller kleiner te worden.
Veelgestelde vragen over de groei van je baarmoeder
Hoe groot is je baarmoeder aan het einde van de zwangerschap?
Aan het einde van de zwangerschap is je baarmoeder ongeveer 30 tot 35 centimeter lang en weegt ze gemiddeld rond de 1 kilo. De exacte afmetingen verschillen per vrouw en zwangerschap.
Wanneer komt je baarmoeder boven je schaambeen uit?
Rond de twaalfde zwangerschapsweek groeit de bovenkant van je baarmoeder boven het schaambeen uit. Vanaf dat moment wordt de baarmoeder steeds beter voelbaar in je buik.
Wanneer bereikt je baarmoeder je navel?
Rond de twintigste zwangerschapsweek bevindt de bovenkant van je baarmoeder zich ongeveer ter hoogte van je navel.
Wanneer bereikt je baarmoeder haar grootste omvang?
Rond 36 weken bereikt de bovenkant van je baarmoeder meestal haar hoogste punt, vlak onder je borstbeen. Tegen het einde van de zwangerschap kan je baby indalen, waardoor je buik wat lager komt te liggen.
Hoe lang duurt het voordat je baarmoeder na de bevalling weer klein is?
Het duurt gemiddeld ongeveer zes weken voordat je baarmoeder grotendeels weer haar oorspronkelijke omvang heeft bereikt. Het herstel van je lichaam als geheel duurt vaak langer.
Wat een prestatie van je lichaam!
Als je bedenkt dat je baarmoeder in negen maanden tijd verandert van een klein orgaan ter grootte van een peer in een grote, gespierde ruimte waarin je baby kan groeien, is dat eigenlijk ongelooflijk.
En het mooiste is: dezelfde baarmoeder die negen maanden lang je baby heeft gedragen, zorgt tijdens de bevalling met krachtige samentrekkingen ervoor dat je kindje geboren kan worden.
Na de geboorte begint ze vrijwel direct aan haar herstel.
Je lichaam is tot bijzondere dingen in staat!

